Την Πέμπτη η Κριστίν Λαγκάρντ, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, έκανε αιφνιδιαστική ανακοίνωση: αφήνει τα καθήκοντά της στις 7 Φεβρουαρίου 2027. Έτσι η οκταετής θητεία της ολοκληρώνεται νωρίτερα, αφού κανονικά έληγε τον Οκτώβριο του ίδιου έτους.
Κατά το Bloomberg, η επιλογή της θέτει αμέσως σε κίνηση κρίσιμο αγώνα διαδοχής για μία από τις ισχυρότερες θέσεις της παγκόσμιας νομισματικής πολιτικής.
«Αποχωρώ από αυτόν τον θεσμό με την αίσθηση του καλά εκτελεσμένου καθήκοντος και παραδίδω μια ΕΚΤ έτοιμη για το μέλλον», είπε. Την προεδρία είχε πάρει το 2019, στη θέση του Μάριο Ντράγκι.
Η πρόωρη έξοδός της ενεργοποίησε χωρίς καθυστέρηση τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Ο Αντόνιο Κόστα, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, διευκρίνισε ότι οι διαδικασίες επιλογής διαδόχου «ξεκινούν άμεσα». Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Πιερρακάκης, επικεφαλής του Eurogroup, επισήμανε ότι η ομάδα των υπουργών Οικονομικών θα προχωρήσει με γρήγορους ρυθμούς στην προετοιμασία της εισήγησής της, ώστε η απόφαση να ληφθεί σύντομα.
Τα φαβορί και οι τρεις κενές θέσεις
Ο διάδοχος θα αναλάβει καθήκοντα σε ιδιαίτερα εύθραυστη στιγμή. Η ΕΚΤ έχει να διαχειριστεί πληθωρισμό που επιμένει και τροφοδοτείται από τον πόλεμο στο Ιράν, αγορές ομολόγων με έντονες διακυμάνσεις και τις πολύ μεγάλες αμυντικές δαπάνες της Ευρώπης.
Σύμφωνα με το Bloomberg, δύο ονόματα έχουν ήδη αναδειχθεί σε καθαρά φαβορί: ο Ισπανός Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος και ο Ολλανδός Κλάας Κνοτ. Ο Ντε Κος διετέλεσε διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας και σήμερα ηγείται της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS). Κατά εκτιμήσεις οικονομολόγων, αυτός συγκεντρώνει προς το παρόν τις περισσότερες πιθανότητες.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να επιδιώξουν να οριστικοποιήσουν τον διάδοχο στις συνόδους κορυφής του Νοεμβρίου και του Δεκεμβρίου. Το ζήτημα, ωστόσο, γίνεται πιο σύνθετο. Πρέπει να βρεθούν αντικαταστάτες και για την Ιζαμπέλ Σνάμπελ, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής, που φεύγει επίσης πρόωρα στις αρχές του 2027 για το ΔΝΤ, και για τον Φίλιπ Λέιν, Επικεφαλής Οικονομολόγο, του οποίου η θητεία τελειώνει τον Μάιο. Επιδιώκεται συνολική συμφωνία, ένα «πακέτο» και για τις τρεις θέσεις. Στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις, πάντως, ένα «αουτσάιντερ» της τελευταίας στιγμής παραμένει πάντα πιθανό. Κάτι ανάλογο είχε συμβεί και με την ίδια τη Λαγκάρντ το 2019.
Φήμες, κριτική και ανησυχία για την ανεξαρτησία
Τον τελευταίο καιρό είχαν ενταθεί οι φήμες ότι η Λαγκάρντ ενδέχεται να αποχωρήσει, διότι αρνιόταν σταθερά να πει πως θα ολοκληρώσει τη θητεία της. Κυκλοφορούσαν παράλληλα έντονες πληροφορίες ότι επιδιώκει την ηγεσία του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός ή ότι θέλει να εμπλακεί στην προεκλογική εκστρατεία για τις γαλλικές προεδρικές εκλογές την ερχόμενη άνοιξη. Το ενδεχόμενο να είναι η ίδια υποψήφια πρόεδρος το έχει αποκλείσει.
Η ασαφής στάση της είχε προκαλέσει δυσφορία στο εσωτερικό της ΕΚΤ, με στελέχη να ανησυχούν για την εικόνα του θεσμού. Επικριτές την κατηγορούν ήδη ότι αφήνει το πλοίο μέσα σε «καταιγίδα». Είχε η ίδια προβλέψει ότι ο πληθωρισμός δεν θα έχει γυρίσει στον στόχο πριν από τα τέλη του 2027. Επιπλέον, με την αποχώρησή της ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προλαβαίνει να μετάσχει στην επιλογή του διαδόχου πριν ολοκληρωθεί η δική του θητεία, ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πρωτιά της Μαρίν Λεπέν. Από το στοιχείο αυτό προκύπτουν σοβαρές ανησυχίες για απόπειρα πολιτικής χειραγώγησης και για πλήγμα στην ανεξαρτησία της Κεντρικής Τράπεζας.
Σε εσωτερικό σημείωμα προς το προσωπικό, με το οποίο επιχείρησε να καθησυχάσει τις ανησυχίες, η Λαγκάρντ έγραψε: «Σε όλη την ιστορία της, η ΕΚΤ έχει διαχειριστεί με επιτυχία τις αλλαγές ηγεσίας, συνεχίζοντας να εκπληρώνει την εντολή της». Και πρόσθεσε: «Αυτή η κατάσταση δεν διαφέρει. Γνωρίζω ότι η ΕΚΤ θα συνεχίσει να υπηρετεί την Ευρώπη με την ίδια αφοσίωση το επόμενο διάστημα».

































